Submitted by: De BuitenlandBeurs

“Op Zanzibar verkopen ze het afval gewoon terug aan de toeristen”

De witte stranden van het Afrikaanse eiland Zanzibar trekken veel westerse toeristen. En die produceren best wat afval. Marleen Ophorst werkte voor een lokaal bedrijf dat onder andere wijnflessen en plastic verwerkt tot souvenirs. “Ze geven de toeristen hun eigen spullen gewoon weer mee naar huis.”

Het is misschien niet het meest bekende kringloopconcept, maar ‘tourist to tourist’ is succesvol Zanzibar. Want waarom niet het afval van de toeristen hergebruiken en het meegeven als een mooi aandenken? Van een lege wijnfles kun je een mooie lamp maken, een kaarshouder of een drinkglas. Het bedrijf CHAKO houdt er zo’n twintig mensen mee aan het werk. Zij maken de hele dag souvenirs.

De zaken gaan goed. En om verder te groeien krijgen ze hulp uit Nederland. Drie studenten van de Technische Universiteit Delft maakten een uitbreidingsplan voor de fabriek. Een van hen was student civiele techniek Marleen Ophorst, die in 2018 drie maanden op Zanzibar was. “We hebben het ontwerp voor een nieuwe grotere werkplaats gemaakt, inclusief tijdsplanning en hebben ook verschillende fondsen aangeschreven voor de financiering. Ik denk dat we echt iets hebben bijgedragen, er is nu een nieuwe groep studenten die ons werk voortzet.”

Prepaid stroom

Samen met de andere studenten woonde Marleen in een huis dat de eigenaren van het bedrijf voor ze hadden geregeld. Overdag werkten ze vaak in het restaurant of dakterras van een hotel, vanwege het goede internet. Soms gingen ze naar de werkplaats van het bedrijf, om de werknemers te ontmoeten. “De meeste mensen spreken nauwelijks Engels, dus communicatie was lastig”, zegt Marleen. “Maar dat weerhield de mensen niet om hele verhalen in het Swahili aan je te vertellen. En ook al pikte je maar een paar woorden op, ze vonden het fantastisch als je iets in het Swahili terug zei.”

In eerste instantie had Marleen aangegeven graag naar Kenia te willen gaan, maar dat ging niet door. Toen ze hoorde dat ze naar Zanzibar kon, ging ze zoeken op internet en zag vooral strandplaatjes. Jammer, want ze is niet het strandtype... Gelukkig is er meer dan strand op Zanzibar. “Het heeft een best bijzondere cultuur, met Indiase en Arabische invloeden in bijvoorbeeld de architectuur, dat had ik helemaal niet verwacht”, zegt ze. “Verder vond ik het fijn om gewoon een rondje te lopen door Stonetown. Ik heb de grote landschildpadden gezien bij Prison Island, en je kon ook duiken en windsurfen.”

Natuurlijk zijn sommige dingen anders geregeld dan in Nederland. Dat merkten de studenten aan het begin van hun verblijf toen de stroom midden in de nacht uitviel. De volgende dag, bij navraag in het hotel bleek dat de stroom ‘op’ was. Ze moesten prepaid nieuwe elektriciteit kopen. “Bij een huisje moest je een bonnetje invullen en contant betalen door een gat in de muur. Ik dacht dat we werden opgelicht, maar het werkte. We kochten zo steeds de elektriciteit voor ongeveer drie weken”, zegt Marleen.

Veel toeristen in Zanzibar zullen niet veel meekrijgen van het leven van de locals. Marleen leerde in haar buurt langzamerhand wat mensen kennen. Het leven op straat verschilt erg met de luxe toeristenverblijven. “Verlaat de mooie stranden en je ziet al snel slechte wegen en hutjes en veel afval op straat”, zegt ze. “Hoewel de mensen er niet veel hebben, werden we toch uitgenodigd bij een familie om te komen eten. Ze waren heel hartelijk, dat was erg leuk.”

Er waren momenten dat Marleen heimwee had en haar familie miste. Ze probeerde dan iets leuks te gaan doen. Bovendien was haar zusje tijdens kerst in Zanzibar. “Op eerste kerstdag zaten we via Skype met de rest van de familie ‘om de tafel’, ik was blij dat ik een beetje echte familie in huis had”, zegt ze. “Het was wel een beetje vreemd hoor, Kerstmis vieren terwijl het buiten dertig graden is.”

Leren vissen

Als master wil Marleen Environmental Engineering in Delft doen, dat in het verlengde ligt van de watermanagement-richting van civiele techniek. Het gebied van waterzuivering trekt haar. “Ik zie mezelf later ergens in Afrika werken, om te helpen zorgen voor schoon drinkwater”, zegt ze. “Wat overigens niet betekent dat ik het werk van de mensen daar wil overnemen. Veel westerlingen gaan erheen met het idee om er iets goeds te doen, maar het is belangrijk om het op zo’n manier te doen dat de lokale bevolking het uiteindelijk zelf kan. Geef ze geen vis, maar leer ze zelf vissen.”

Vanaf haar jeugd reisde Marleen veel. En Afrika is absoluut haar favoriete continent. “Ik zou graag terug willen, ook naar Zanzibar. Om te kijken naar de ontwikkelingen in het bedrijf en de mensen weer te ontmoeten.” Ze zou anderen een buitenlandervaring zeker aanraden. “Het heeft mij in positieve zin veranderd. Vroeger was ik best verlegen, maar door deze ervaring ben ik een stuk opener geworden. Ook zie je andere perspectieven. Ik zag dat ze zich in Afrika uit alle macht proberen te ontwikkelen, maar dat er toch allerlei barrieres zijn. Het heeft niet zoveel zin om er alleen maar geld heen te sturen, het is veel beter om ze te helpen zelfvoorzienend te zijn.”

 

Add new comment